Voor stiefkinderen

Vandaag zijn nieuw-samengestelde gezinnen geen uitzondering meer. Veel mensen vinden na een echtscheiding of breuk een nieuwe partner, en vaak heeft deze partner eigen kinderen. Mogelijks beschouwen de partners hun stief(kind) als een volwaardig familielid aan wie ze ook iets willen nalaten. De wet regelt geen erfrecht voor stiefkinderen. Een bezoek bij de notaris zal dus altijd noodzakelijk zijn indien men iets wil nalaten aan zijn stiefkind.

Wat de toepasselijke successie- en schenktarieven betreft, verschillen de regels van gewest tot gewest.

 

Testament en schenking

Stiefkinderen erven nooit automatisch, ongeacht hoelang zij reeds samenwonen met hun stiefouder. Als u hen wilt begunstigen zal u daar dus steeds een regeling voor moeten treffen

  • In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest erft een stiefkind aan het tarief rechte lijn indien zijn ouder en stiefouder gehuwd of wettelijk samenwonend waren. Waren de ouders feitelijk samenwonend, dan kan het stiefkind genieten van de laagste tarieven indien hij gedurende minstens één jaar bij de overleden stiefouder heeft ingewoond en gedurende dat jaar de zorg heeft verkregen die kinderen normaal krijgen van hun ouders. Er geldt een vermoeden dat dit het geval was indien de stiefouder op hetzelfde adres was gedomicilieerd als het stiefkind. Voor wat de schenkingsrechten betreft genieten stiefkinderen in Brussel niet van de tarieven in rechte lijn.
     
  • In Wallonië kan het stiefkind enkel genieten van de laagste successie- en schenktarieven indien zijn ouder en stiefouder gehuwd waren of wettelijk samenwoonden.
     
  • Het Vlaams Gewest hanteert dan weer de regel dat de stiefkinderen van de laagste tarieven kunnen genieten indien de ouders gehuwd waren of wettelijk of feitelijk samenwonend, ongeacht of de verkrijging plaatsvindt voor of na het overlijden van de partner. Bij een feitelijke samenwoning volstaat het dat de ouders minstens één jaar een gemeenschappelijke huishouding voerden.

 

 

Erfovereenkomst

Sinds 1 september 2018 kunnen ouders met hun kinderen (waaronder ook stiefkinderen) een familiaal pact sluiten waarbij de genoten voordelen en schenkingen tussen de kinderen met elkaar vergeleken kunnen worden. Ouders en hun (stief)kinderen kunnen op deze manier overeenkomen dat alle door de (stief)kinderen genoten voordelen al dan niet evenwichtig zijn ten opzichte van elkaar en bijsturen indien nodig. Bovendien kunnen kinderen onderling, of apart een “punctuele” erfovereenkomst sluiten met betrekking tot een aspect van een welbepaalde schenking. Één of meerdere kinderen kunnen bv. afspreken dat hun erfrechtelijk reserve aangetast mag worden in het voordeel van hun stiefbroer of stiefzus.

 

De combinatie van een groter beschikbaar deel voor ouders én het feit dat er nu onder bepaalde voorwaarden welbepaalde erfovereenkomsten gesloten kunnen worden, doet meer mogelijkheden ontstaan op het vlak van successieplanning voor stiefouders.