Het keuzebeding: extra flexibiliteit voor de langstlevende partner
Dit bericht is geschreven op 05/08/2026, in functie van de regelgeving die op dat moment gold. Informeer je altijd bij een notariskantoor om specifieke informatie en advies te krijgen dat bij je situatie past.
Je staat er misschien niet elke dag bij stil, maar wat gebeurt er met je bezittingen als je overlijdt? Ben je getrouwd, dan krijgt de langstlevende huwelijkspartner in de meeste gevallen het vruchtgebruik van de nalatenschap. Dat werkt vaak goed, maar deze regeling sluit niet altijd aan bij de wensen en noden van een gezin. Een keuzebeding kan dan extra mogelijkheden bieden.
Wat erft de langstlevende partner?
Wie gehuwd is, erft niet automatisch alle gezamenlijke bezittingen in volle eigendom. Volgens de wettelijke erfrechtregels krijgt de langstlevende partner doorgaans het
vruchtgebruik
Het recht om een andermans goed te gebruiken en de vruchten daarvan te innen alsof men zelf de eigenaar was, met de verplichting ervoor te zorgen zodat het goed zelf in stand blijft. Een vruchtgebruiker kan dus in een onroerend wonen, maar kan evengoed dit onroerend goed verhuren en genieten van de huurinkomsten. Ander voorbeeld: De vruchtgebruiker van een kapitaal zal geen eigenaar zijn van het kapitaal, maar zal wel recht hebben op de interesten.
van de
nalatenschap
Vermogen, goederen en schulden op het moment van overlijden.
. Dat betekent dat hij of zij de goederen mag gebruiken en ervan kan genieten, bijvoorbeeld door in de
gezinswoning
De gezinswoning is de gezamenlijke hoofdverblijfplaats waar partners met hun gezin normaal leven. Ze hebben er hun ‘voornaamste belangen’.
Gehuwden moeten alle beslissingen over hun gezinswoning samen nemen, ook al is maar 1 van hen eigenaar van de woning of staat er maar 1 naam op de huurovereenkomst. Dat is de bescherming van de gezinswoning. Dezelfde bescherming geldt bij wettelijk samenwonenden.
te blijven wonen of inkomsten uit bepaalde goederen te ontvangen. De
blote eigendom
Eigendom van een goed waarvan het vruchtgebruik door iemand anders wordt uitgeoefend.
komt meestal toe aan de kinderen.
In veel gezinnen vormt dat geen probleem. Toch zijn er situaties waarin een partner meer vrijheid wenst. Denk bijvoorbeeld aan de verkoop van de gezinswoning, het beheer van bepaalde beleggingen of andere belangrijke beslissingen waarvoor de medewerking van de blote eigenaars nodig kan zijn.
Meer keuze dankzij een keuzebeding
Een keuzebeding In principe zal de langstlevende slechts de helft van de nalatenschap, waaronder ook een deel van het gemeenschappelijk vermogen, in vruchtgebruik erven. De blote eigendom gaat naar de kinderen. Men kan in een huwelijkscontract echter geldig bedingen dat het gemeenschappelijk vermogen bij ontbinding door overlijden zal toebehoren aan de langstlevende, naar keuze van deze laatste. De langstlevende kan dan zelf kiezen wat hij met dit gemeenschappelijk vermogen wenst te doen, en welke elementen hij daaruit eventueel volledig voor zich wil houden. Op die manier moet er geen keuze gemaakt worden jaren vóór het overlijden. De langstlevende kan een keuze maken op het moment van de verdeling, wanneer hij of zij beter zijn financiële noden kan inschatten. is een bepaling die kan worden opgenomen in een huwelijkscontract. Daarmee kunnen echtgenoten vooraf bepalen dat de langstlevende partner bij een overlijden kan kiezen welke gemeenschappelijke goederen hij of zij in volle eigendom wil behouden.
Die keuze hoeft niet vooraf vast te liggen. Net daarin schuilt de meerwaarde van het keuzebeding. De langstlevende partner kan rekening houden met de omstandigheden op het moment van het overlijden, zoals de financiële situatie, de gezinssamenstelling, de relatie met de kinderen en de toekomstplannen.
Ook bestaande huwelijkscontracten verdienen aandacht
Heb je al jarenlang een huwelijkscontract? Dan kan het nuttig zijn om dat eens opnieuw te laten bekijken. Oudere contracten bevatten soms nog clausules die minder geschikt of minder interessant zijn voor je huidige situatie. Een regelmatige check-up kan ervoor zorgen dat de gemaakte afspraken blijven aansluiten bij jullie wensen en de actuele regelgeving.
Een
notaris
De notaris is zowel een openbare ambtenaar die bevoegd is om authentieke akten te verlijden, te bewaren en er afschriften van te verstrekken, als een juridische raadgever. De notaris komt tussen in heel wat domeinen: huwelijken, echtscheidingen, de koop van een onroerend goed, een erfenis na overlijden,…
De notaris wordt benoemd door de Koning.
De partijen kiezen vrij hun eigen notaris.
bekijkt samen met jullie welke mogelijkheden er zijn en helpt om de afspraken af te stemmen op jullie wensen en toekomstplannen. Zo zorgen jullie voor duidelijkheid, gemoedsrust en een regeling die past bij jullie gezin.
- Infofiche - Successie - Keuzebeding Downloaden
Delen
Gerelateerd nieuws
Familie Text
Strengere regels voor professionele bewindvoerders en lasthebbers in een zorgvolmacht
Door ouderdom, ziekte of een ongeval kunnen mensen in een situatie terechtkomen waarin ze hun eigen belangen niet meer zelf kunnen behartigen. In dat geval kan ...
Familie 
Een huwelijksovereenkomst aanpassen: vooral populair bij Vlaamse koppels
In 2025 werden in ons land 46.152 huwelijksovereenkomsten afgesloten. Het ging om 15.290 nieuwe overeenkomsten en om 30.862 wijzigingen van bestaande overeenkom...
Familie
