Wanneer is een testament nuttig? 6 situaties waarin een testament het verschil maakt

1. Je bent ongehuwd en koopt samen een woning

Samen met je partner heb je jullie droomwoning gevonden. Jullie zijn (nog) niet getrouwd en net daarom is het belangrijk om stil te staan bij wat er met de woning gebeurt als één van jullie overlijdt.

Kopen jullie de woning elk voor de helft, dan zal de notaris waarschijnlijk ook het aanwasbeding toelichten. Dat kan in bepaalde situaties een interessante oplossing zijn, maar het brengt ook een kostprijs met zich mee. Een testament kan voor ongehuwde koppels een fiscaal interessant alternatief zijn om de woning aan elkaar na te laten.

Hoe pak je dat aan?

In deze situatie kan een zogenaamd parachute-testament een goede oplossing zijn. Dat is een eigenhandig testament dat je opstelt met de begeleiding van de notaris. Verandert jullie gezinssituatie later, bijvoorbeeld door een huwelijk of de komst van kinderen, dan kan je altijd bekijken of een andere regeling beter aansluit bij jullie nieuwe situatie.

2. Je vertrekt op een verre reis en wil alles goed geregeld hebben

Je hebt nog geen kinderen en kijkt uit naar een lange reis of een avontuur in het buitenland. Op zulke momenten denken veel mensen na over wat er zou gebeuren als hen onderweg iets overkomt. Wie erft je vermogen? En is alles wel goed geregeld?

Vlak voor je vertrek wil je vaak een eenvoudige oplossing die snel kan worden uitgewerkt, zodat je met een gerust gevoel kan vertrekken.

Hoe pak je dat aan?

Ook hier kan een parachute-testament een geschikte oplossing zijn. Laat je eigenhandig testament bij voorkeur registreren en in bewaring geven bij een notariskantoor. Heb je daarvoor geen tijd meer, bewaar het testament dan op een veilige plaats en zorg ervoor dat een of meerdere vertrouwenspersonen weten waar het zich bevindt.

3. Je wil meer nalaten aan iemand die je nauw aan het hart ligt

Een metekind, een pluskind dat je mee hebt opgevoed, een goede vriend die er altijd voor je was, een broer met wie je een bijzondere band hebt of je ongehuwde partner met wie je al jarenlang lief en leed deelt. De wet bepaalt wie van je erft, maar soms wil je bewust afwijken van die wettelijke regeling om iemand meer na te laten. Ook dat kan via een testament.

Hoe pak je dat aan?

Wie iemand meer wil nalaten, zorgt er vaak automatisch voor dat andere erfgenamen minder ontvangen. Ook al is dat niet de bedoeling, zo'n regeling kan aanleiding geven tot discussies. Een notarieel testament biedt in dat geval de meeste rechtszekerheid. Het geeft alle betrokkenen de garantie dat je je keuzes bewust en weloverwogen hebt gemaakt.

4. Je wil minder nalaten aan bepaalde erfgenamen

Misschien heb je geen kinderen en blijkt uit de Erfeniswijzer van notaris.be dat je ouders, broers of zussen je wettelijke erfgenamen zijn. Of misschien heb je wel kinderen, maar is het contact met één van hen al jarenlang volledig verbroken.

Binnen de grenzen die de wet oplegt, kan je via een testament het erfrecht van bepaalde erfgenamen beperken of zelfs uitsluiten.

Hoe pak je dat aan?

Iemand gedeeltelijk of volledig onterven ligt vaak erg gevoelig. Om discussies of gerechtelijke procedures na je overlijden zoveel mogelijk te vermijden, kies je in zulke situaties best voor een notarieel testament. Dat biedt de grootste zekerheid en kan achteraf niet zomaar in vraag worden gesteld.

5. Je wil meer regelen dan alleen de verdeling van je vermogen

Een testament kan veel meer bevatten dan enkel de verdeling van je nalatenschap . Zo kan je als gescheiden ouder met minderjarige kinderen via een testament het ouderlijk genotsrecht van je ex beperken, zodat de ex-partner geen gebruik kan maken van de geërfde woning na je overlijden. Ook ondernemers denken vaak via een testament na over de toekomst van hun onderneming. Misschien wil je als alleenstaande gebruikmaken van de fiscale voordelen van de singlevermindering of wil je een goed doel opnemen in je testament en zeker zijn dat dit juridisch correct gebeurt. 

Hoe pak je dat aan?

In zulke specifieke situaties is een notarieel testament doorgaans de beste keuze. De juiste formulering van je wensen is essentieel en de notaris kan je bovendien adviseren over de fiscale en juridische gevolgen van je keuzes. Regelingen die vroeger interessant waren, zijn dat vandaag niet altijd meer. De wetgeving evolueert voortdurend, waardoor deskundig advies bijzonder waardevol is.

6. Je weet niet of een testament voor jou wel nodig is

Je hebt een gezin, je hebt bepaalde wensen, maar je weet niet of een testament voor jouw situatie wel een meerwaarde biedt. Veel mensen zoeken dan online naar modeldocumenten of laten zich adviseren door artificiële intelligentie.

Dat kan een eerste stap zijn, maar voorzichtigheid blijft aangewezen. Elke familiale en vermogenssituatie is anders.

Hoe pak je dat aan?

Vraag advies aan een notariskantoor. De notaris is een neutrale en onafhankelijke adviseur die samen met jou bekijkt of een testament de juiste oplossing is. In sommige gevallen is een huwelijksovereenkomst of een schenking beter geschikt. Soms is het zelfs helemaal niet nodig om iets te regelen. Ook dat zal de notaris je eerlijk en objectief vertellen.