In 2025 verwierpen bijna 58.000 Belgen een erfenis, 86% van hen deed dit gratis bij een notaris

Niet meer naar de rechtbank
Van de bijna 58.000 verwerpingen van een nalatenschap in ons land, waren er vorig jaar 27.867 in Vlaanderen. 23.289 Vlamingen stapten naar een notaris om gratis een verklaring van verwerping af te leggen. Dat is mogelijk voor een erfenis die minder waard was dan 6.093,20 euro. Een jaar eerder ging het in Vlaanderen om 22.755 gratis verwerpingen. 
Brussel was in 2025 goed voor 3.370 gratis verwerpingen, in Wallonië ging het om 23.143.
Notaris Carol Bohyn, woordvoerder van Notaris.be: “Burgers kunnen voor een kosteloze verwerping bij een notaris terecht. Vroeger moest dit via de rechtbank gebeuren. We merken dat de optie om gratis te verwerpen via een notaris steeds bekender wordt bij het grote publiek.” 

Moet je een erfenis sowieso aanvaarden?  
Notaris Carol Bohyn: “Wie recht heeft op een erfenis heeft drie opties: de erfenis zuiver aanvaarden, verwerpen of aanvaarden onder voorrecht van boedelbeschrijving . Die laatste mogelijkheid is een aanrader als je niet zeker bent van wat er precies in de erfenis zit. Je notaris zal dan een inventaris opmaken van de inkomsten en de schulden. Zo weet je met zekerheid waar je aan toe bent.”

Een erfenis gratis verwerpen: tot welk bedrag?
Als je als erfgerechtigde zeker weet dat de erfenis meer schulden dan baten bevat, dan kan je de erfenis verwerpen. Het verwerpen van een deficitaire of kleine erfenis kan via een zogenaamde verklaring van verwerping op te laten maken door een notaris. Je kan de erfenis kosteloos verwerpen als het bedrag dat je zou ontvangen, na aftrek van alle schulden, niet hoger is dan 6.093,20 euro. 

Verklaring van verwerping wordt geregistreerd
De notaris schrijft de gegevens van de verklaring van verwerping in het zogenaamde Centraal Erfrechtregister (kortweg CER) in dat beheerd wordt door Fednot. Deze inschrijving is gratis voor de erfgerechtigde die onder de voorwaarden van een kosteloze verwerping valt. De kosten worden gedragen door een fonds dat door het notariaat is opgericht. 
Notaris Carol Bohyn: “Als je de erfenis hebt verworpen, kunnen de schuldeisers van de overledene niet meer bij je aankloppen voor de betaling van de schulden. Het volstaat dan dat je een kopie van de akte van verwerping aan de schuldeiser voorlegt. Gevolg is wel dat de je afstand doet van alle goederen uit de nalatenschap van de overleden persoon. Persoonlijke zaken, bijvoorbeeld foto’s, uit de nalatenschap opeisen, kan dus niet.”

Hoeveel tijd heb je om een erfenis te verwerpen? 
Notaris Carol Bohyn: “In theorie heb je als erfgenaam 30 jaar de tijd om een erfenis te verwerpen. Maar je wacht best niet te lang. Anders bestaat het risico dat je iets doet dat als een zogenaamde stilzwijgende aanvaarding van de nalatenschap wordt aanzien. En dan moet je de schulden van de overledene toch nog betalen.”
Zo kan de overschrijving van een miniem bedrag van de bankrekening van de overledene naar de bankrekening van de erfgerechtigde als stilzwijgende aanvaarding worden bestempeld. Er is nog een goede reden om niet te wachten met een verwerping: als de erfgerechtigde zou overlijden zonder dat hij de nalatenschap heeft verworpen, dreigen zijn kinderen de dupe te worden. 

Heb je al een erfenis verworpen?
Wanneer de notaris de verklaring heeft geregistreerd in het Centraal Erfrechtregister, komt de akte van verwerping ook automatisch terecht in Izimi, de digitale kluis aangeboden door het notariaat. Deze bevat alle notariële akten sinds 2015. Via je Izimi kluis kan je de akte delen met wie je wil.