Nieuw in Kopen & Huren

9 februari 2015

Wonen in een beschermd onroerend erfgoed

In Vlaanderen bestaan er tussen de 5000 à 6000 beschermde woningen. Wonen in een stukje geschiedenis. Leven in een oude hoeve die de geest van vroeger heeft behouden? Wie droomt er niet van? Maar als eigenaar van een beschermd pand moet je weten dat er specifieke regels gelden.

Misschien is de hoeve wel beschermd of opgenomen in een vastgestelde inventaris onroerend erfgoed, maar hoe kom je dat nu te weten?

Bij beschermde onroerende goederen krijg je zelf een aangetekende brief, waaruit het voornemen blijkt dat het onroerend goed voorlopig of definitief is beschermd. De gemeente zal een openbaar onderzoek organiseren, en geeft je de mogelijkheid om gehoord te worden en eventueel bezwaren te formuleren. Je weet dus in principe steeds dat het onroerend goed beschermd is.

Bij goederen die niet beschermd zijn, maar wel opgenomen zijn in een vastgestelde inventaris zal de gemeente ook een openbaar onderzoek starten en zelf hierover algemeen berichten (bv. door een aanplakking in de gemeente, via de website van de gemeente, via een bericht in het Belgisch Staatsblad, of nog via de website van het Agentschap Onroerend Erfgoed…) Je ontvangt als eigenaar geen aangetekende brief. Hier is dus enige waakzaamheid geboden.

Wil je echt zekerheid over het statuut van jouw onroerend goed? Neem dan zelf een kijkje in de inventaris (https://inventaris.onroerenderfgoed.be) of de elektronische databank voor beschermde onroerende goederen (https://beschermingen.onroerenderfgoed.be/). Deze zijn online consulteerbaar en voor iedereen toegankelijk.
 
Waarom is het van belang om zelf initiatief te nemen?

1. Omdat er soms voordelen zijn
De energienormen voor woningen kunnen flexibeler zijn voor onroerende goederen die opgenomen zijn in een vastgestelde inventaris.
Ook op vlak van ruimtelijke ordening kunnen er andere regels gelden. Een leegstaande hoeve die opgenomen is in een vastgestelde inventaris kan bijvoorbeeld gemakkelijker een woonfunctie krijgen, zelfs indien de hoeve gelegen is in agrarisch gebied.
De opname in een vastgestelde inventaris heeft geen nadelige gevolgen voor het aanvragen van stedenbouwkundige-, verkavelings- of milieuvergunningen door de eigenaar. Enkel voor het slopen zijn er strengere regels.

2. Omdat er soms nadelen zijn
Vooral bij beschermde onroerende goederen spelen bijzondere zorgplichten. Het spreekt vanzelf dat een beschermd erfgoed niet mag ontsierd, beschadigd of vernield worden, maar weet dat je als eigenaar ook de plicht hebt om de nodige herstellingen uit te voeren en tijdig voorzorgsmaatregelen te nemen om de waarde van het beschermd onroerend goed te bewaren! Informeer je hierover, want er bestaan premies. Soms horen specifieke beschermingsvoorschriften bij een bepaald goed waar je rekening mee moet houden. In ieder geval zal de eigenaar de persoon die effectief van het goed geniet (zoals een huurder) op de hoogte moeten brengen.
Voor heel wat ingrepen aan beschermde onroerende goederen heb je een vergunning nodig. Daarvoor moet de overheid advies vragen aan het Agentschap voor Onroerend Erfgoed. Opgepast, zelf voor de werken waarvoor je geen vergunning nodig hebt, moet je rechtstreeks de toelating vragen aan het Agentschap Onroerend Erfgoed.

3. Omdat er specifieke informatieplichten zijn
Een toekomstige koper moet goed op de hoogte zijn van de gevolgen van zijn aankoop. Bij de verkoop gelden daarom bijzondere informatieplichten bij zowel de publicatie, het compromis als de uiteindelijke notariële akte. Dit geldt zowel voor beschermd- als vastgesteld geïnventariseerd onroerend erfgoed. Wie zich niet houdt aan deze informatieverplichtingen riskeert een geldboete, die kan oplopen tot 10.000 euro. Een verwittigde verkoper…

 

Bron: Koninklijke Federatie van het Belgisch Notariaat