Niet alle Belgen zijn gelijk voor de wet

De erfbelasting is een gewestelijke aangelegenheid. De tarieven en spelregels verschillen van regio tot regio. Kortom: “Alle Belgen zijn gelijk voor de wet, behalve de Vlamingen, de Brusselaars en de Walen.”

Het ‘localisatiecriterium’ bepaalt welke erfbelasting van toepassing is. Doorslaggevend is de plaats waar de overledene, op het ogenblik van zijn overlijden, zijn fiscale woonplaats had. Woonde de overledene tijdens zijn laatste vijf levensjaren op meer dan één plaats in België? Dan is het de plaats waar hij het langst woonde in die vijf jaar.

Voorbeelden

Weduwnaar Robert woont in rustoord ‘Herfstvreugde’ in het Vlaamse Affligem. Hij belandt in het ziekenhuis in Jette (Brussel). Daar sterft hij enkele dagen later. Robert heeft twee kinderen: Martine en Gerald, die in Nijvel en Waver wonen (Wallonië). Op de nalatenschap van Robert is de Vlaamse erfbelasting verschuldigd. Roberts fiscale woonplaats was in Vlaanderen, op het moment van zijn overlijden. Hij stierf in het Brussels Gewest en zijn erfgenamen wonen in het Waals Gewest. Maar deze factoren spelen niet mee.
Het localisatiecriterium kijkt naar de fiscale woonplaats van de laatste vijf jaar. De wetgever wil daarmee ‘regioshopping’ vermijden: ‘overhaaste’ en fiscaal geïnspireerde binnenlandse emigratiestromen.

 

Opnieuw het geval van Robert. Stel even dat zijn dochter Martine in Elsene (Brussel) woonde. Robert had bij haar ingewoond, tot drie jaar voor zijn dood.
Slechts de laatste twee jaar had hij in het Vlaams rusthuis doorgebracht. Dan zijn op Roberts nalatenschap de Brusselse erfbelastingen van toepassing. In de vijf jaar voor zijn dood had hij het langst in zijn woonplaats in het Brussels Gewest verbleven.