Schenkingen in de drie jaar voor het overlijden

Waarom nog drie jaar in leven blijven na een schenking?
Daar zijn - naast uw eigen levensgeluk - op grond van het VCF twee goede redenen voor.

In de successierecht geldt dezelfde regel van progressievoorbehoud als in het schenkingsrecht, maar enkel wanneer in de drie jaar voor het overlijden een belaste schenking plaatsvond. Wat de toepassing van het progressievoorbehoud in de erfbelasting betreft, is het zo dat de regels verschillen in functie van de aard van het geschonken goed en het gewest.

 

Voorbeeld

Jan heeft één erfgenaam (te weten Hilde) en laat een vermogen na met een waarde van € 100.000. Maar in de drie jaar voor zijn overlijden had Jan al een schenking gedaan aan Hilde met een waarde € 80.000. Op deze schenking werd de schenkbelasting betaald.
De waarde van deze belaste schenking zal opnieuw (fictief) bij het actief van de erfenis gevoegd worden. Het tarief dat toegepast wordt op de resterende € 100.000, zal dat zijn van de schijf tussen € 80.000 en € 180.000 en niet dat van de schijf tussen € 0 en € 100.000.

Ook hier zal dus een zelfde ‘opduweffect’ spelen waardoor de goederen die op het sterfbed nagelaten worden (het actief van de nalatenschap) in een hogere tariefschijf terecht komen en dus zwaarder belast worden in de erfbelasting. Had Jan de schenking meer dan drie jaar voor zijn overlijden gedaan, dan werd er met de vroegere schenking geen rekening meer gehouden bij het bepalen van het successietarief.

 

De tweede reden heeft te maken met belastingvrije schenkingen die plaatsvonden in de drie jaar voor het overlijden. Via de handgift bijvoorbeeld kunt u schenken zonder dat een schenkbelasting verschuldigd is. Maar ook hier heeft de wetgever ingegrepen. De goederen die de overledene binnen de drie jaar voor zijn overlijden vrij van schenkingsrechten heeft weggeschonken, worden - ondanks het feit dat ze in realiteit bij de dood van de schenker niet meer tot zijn vermogen behoren - fictief bij de nalatenschap geteld. De gedane schenking keert als het ware als een boemerang terug. De erfgenamen betalen er dus postuum nog wel belastingen op, namelijk erfbelasting. Deze regel geldt nog steeds onverkort in alle gewesten.

 

In de onderliggende rubrieken volgt een overzicht wat de situatie betreft voor een belaste schenking die binnen de drie jaar gevolgd wordt door een overlijden.