Roerende schenking: notaris of handgift?

Stel: u overweegt een schenking te doen van een roerend goed (bv. geld, een effectenportefeuille, kunstvoorwerpen, aandelen van een vennootschap).
Opteert u nu best voor een schenking via een Belgische notaris of voor een handgift?

U neemt deze beslissing best in nauw overleg met uw notaris. De keuze van de schenkingstechniek wordt immers bepaald door diverse factoren:

  • de waarde en de aard van de goederen die geschonken zullen worden;
  • de familieband tussen de schenker en de begiftigde (of de afwezigheid van een familieband), de familiale omstandigheden, de leeftijd en de gezondheidstoestand van de schenker, de samenstelling en omvang van de vermogensbestanddelen die de schenker voorlopig nog in eigendom zal houden enz.
 

Een van de doorslaggevende factoren bij het maken van de hier bedoelde keuze is uiteraard ook het feit dat een eventueel overlijden van de schenker binnen de drie jaar na de roerende schenking uiteenlopende fiscale gevolgen heeft naargelang de schenking via een Belgische notaris verliep dan wel via handgift. Schonk u via een Belgische notaris dan heeft u als schenker via de betaling van het schenkingsrecht van 3% of 7% definitief afgerekend met de fiscus.

Er komt geen erfbelasting meer om de hoek kijken en u, de schenker, slaapt met een gerust geweten. Koos u voor een belastingvrije schenking dan moet u rekening houden met de toepassing van het fictief legaat. De via handgift geschonken roerende goederen moeten bij een overlijden van de schenker binnen de drie jaar na de schenking opnieuw aangegeven worden in de aangifte van nalatenschap en zullen de erfbelasting ondergaan. De geschonken goederen voegen zich dan bij de andere, niet-geschonken, roerende goederen waardoor een hoger successietarief van toepassing zal worden.

 

In dit verband nog het volgende. Men kan ook 'speculeren' op de goede afloop van de driejarige termijn na een belastingvrije schenking.

Stel: u doet een roerende schenking via handgift. U wacht de drie jaar af. Gebeurt er niets, dan onderneemt u niets. Na afloop van de drie jaar, heeft u volkomen belastingvrij geschonken. Er komen ook geen erfbelasting meer bij te pas na die drie jaar. Wordt u evenwel tijdens de drie jaar na de schenking ernstig ziek, dan kan u alsnog de handgiftdocumenten bij een ontvanger van registratierechten aanbieden en de 3% of 7% schenkbelasting ondergaan. U 'koopt' dan door de betaling van de schenkbelasting als het ware de (hogere) successietarieven nog snel af.

Opgelet: het spreekt vanzelf dat deze speculatietruc niet opgaat wanneer u binnen de drie jaar na de belastingvrije schenking plots zou te komen overlijden (denk bv. aan een hartstilstand of verkeersongeval). Dan kan er uiteraard niets meer ondernomen worden en zal de erfbelasting betaald moeten worden. U kan zich desgevallend wel tegen dergelijk onheil laten verzekeren via een tijdelijke overlijdensdekking.

Niemand beschikt over een glazen bol en kan u zeggen of u al dan niet in de drie jaar na de roerende schenking door een plotse dood zal getroffen worden, ook uw notaris niet!